آسم و COPD
هر دو با سرفه، خس‌خس و تنگی نفس خودشان را نشان می‌دهند، ولی علت، سیر و درمانشان یکی نیست. این صفحه فرق آن‌ها را می‌گوید و توضیح می‌دهد تشخیص چطور گذاشته می‌شود و اسپری‌ها چه نقشی دارند.
چرا این دو کنار هم آمده‌اند؟
در هر دو، هوا سخت‌تر از راه‌های هوایی می‌گذرد. فرقشان در رفتار بیماری است، و همین فرق درمان را عوض می‌کند.
آسم بیشتر حمله‌ای است. نشانه‌ها می‌آیند و می‌روند و اغلب شب یا صبح زود بدترند. ورزش، هوای سرد، آلودگی هوا، گرده، گرد و غبار، کپک، حیوانات، دود و عفونت می‌توانند آن را تحریک کنند. بعضی داروها هم همین اثر را دارند، مثل آسپرین و ایبوپروفن.
COPD نام گروهی از بیماری‌هاست، از جمله آمفیزم و برونشیت مزمن. معمولاً در میان‌سالی و سالمندی و در کسانی دیده می‌شود که سیگار می‌کشند یا کشیده‌اند. تنگی نفس با فعالیت، سرفهٔ خلط‌دار ماندگار و عفونت‌های پی‌درپی قفسهٔ سینه از نشانه‌های آن است و بی‌درمان معمولاً بدتر می‌شود.
تشخیص چطور گذاشته می‌شود؟
معاینه و شرح حال اول می‌آیند. بعد آزمون تنفس، یعنی اسپیرومتری، نشان می‌دهد هوا چطور بیرون می‌آید. در آسم گاهی چند هفته پیک‌فلومتر در خانه استفاده می‌شود و گاهی پزشک داروی آسم را امتحان می‌کند تا ببیند کمک می‌کند یا نه. خیلی‌ها نمی‌دانند COPD دارند. اگر بالای ۳۵ سال دارید، سیگار می‌کشید یا کشیده‌اید و نشانه‌ها مانده‌اند، بررسی را عقب نیندازید.
اسپری‌ها چه فرقی دارند؟
- اسپری تسکین‌دهنده برای وقتی است که نشانه دارید.
- اسپری نگه‌دارنده هر روز مصرف می‌شود تا نشانه‌ها کم شوند، حتی روزهایی که حالتان خوب است.
- بعضی اسپری‌ها هر دو نقش را با هم دارند.
کدام اسپری برای شما مناسب است، نظر پزشک است. طرز درست زدن اسپری هم به اندازهٔ خود دارو مهم است، پس راهنمای اسپری را بخوانید و از پزشک یا داروساز بخواهید زدنتان را ببیند.
چه چیز دیگری کمک می‌کند؟
- ترک سیگار، که در COPD مهم‌ترین قدم است.
- توان‌بخشی ریوی، که تمرین و آموزش را با هم دارد.
- ورزش منظم در حدی که کمی نفس‌نفس بزنید ولی از حد نگذرید.
- واکسن آنفلوانزا و پنوموکوک با نظر پزشک.
- دوری از محرک‌هایی مثل دود، بخار، اسپری‌های خوشبوکننده و شوینده‌های تند.
کی فوری اقدام کنید؟
در حملهٔ آسم صاف بنشینید، آرام بمانید و طبق برنامه‌ای که پزشک داده اسپری تسکین‌دهنده را بزنید. اگر بهتر نشدید، هر لحظه بدتر شدید یا اسپری ندارید، با ۱۱۵ تماس بگیرید و خودتان رانندگی نکنید. بعد از هر حمله هم زود با پزشک حرف بزنید تا درمان بازبینی شود.
پرسش‌های پرتکرار
آسم در بزرگسالی هم شروع می‌شود؟
تشخیص آسم به سن محدود نیست و نشانه‌های رفت‌وآمدی در هر سنی باید بررسی شوند. چون این نشانه‌ها متغیرند، گاهی رسیدن به تشخیص زمان می‌برد.
COPD خوب می‌شود؟
آسیب ریه در COPD ماندگار است و بیماری علاج ندارد، ولی درمان می‌تواند سرعت پیشرفت را کم کند و نشانه‌ها را مهار کند. مهم‌ترین قدم ترک سیگار است.
قلیان هم COPD می‌دهد؟
سیگار علت اصلی COPD است و تماس طولانی با دود و بخارهای مضر هم می‌تواند آن را بسازد. دود قلیان را بی‌خطر فرض نکنید و میزان مصرفتان را صادقانه به پزشک بگویید.
گام اول، یک گفت‌وگوی آرام.
برای نوبت به صفحهٔ نوبت بروید یا با پشتیبانی صحبت کنید. جواب‌ها و عکس‌های قبلی‌تان را هم آماده کنید.