سرفهٔ طولانی و تنگی نفس
بیشتر سرفه‌ها در سه تا چهار هفته خوب می‌شوند. اگر سرفه ماند یا نفس زودتر از قبل تنگ می‌شود، علت را باید پیدا کرد. این صفحه علت‌های رایج، مسیر بررسی و نشانه‌هایی را می‌گوید که صبر ندارند.
سرفه تا کی عادی است؟
بعد از سرماخوردگی یا عفونت قفسهٔ سینه، سرفه و خلط می‌تواند تا سه هفته بماند. بیشتر سرفه‌ها در سه تا چهار هفته خودشان خوب می‌شوند. سرفه‌ای که از سه هفته بیشتر مانده، ماندگار به حساب می‌آید و باید بررسی شود.
چه چیزهایی سرفه یا تنگی نفس می‌سازند؟
فهرست علت‌ها بلند است و نزدیک‌ترین علت لزوماً درست‌ترین علت نیست. چند علت رایج:
- آسم و عفونت قفسهٔ سینه
- سیگار و COPD
- اضافه‌وزن و حملهٔ پانیک، در تنگی نفس
- برونشکتازی، که با سرفهٔ پرخلط و عفونت‌های پی‌درپی می‌آید
- فیبروز و بیماری‌های بینابینی
- نارسایی قلب، به‌خصوص اگر مچ پا هم ورم کرده باشد
- سرطان ریه، که شایع‌ترین علت نیست ولی نباید نادیده گرفته شود
تنگی نفس طول‌کشیده بعد از کرونا موضوع جدایی است و مقالهٔ آن را می‌توانید بخوانید.
چه زمانی نوبت بگیرید؟
- سرفه بیش از سه هفته مانده است.
- تنگی نفس در کارهای همیشگی یا هنگام دراز کشیدن بیشتر شده است.
- تنگی نفس با ورم مچ پا همراه است.
- بدون دلیل وزن کم می‌کنید.
- ایمنی‌تان ضعیف است، مثلاً به خاطر شیمی‌درمانی یا دیابت.
مسیر بررسی چیست؟
پزشک اول می‌پرسد نشانه از کی شروع شده، خلط دارد یا نه، شب بدتر است یا روز، و چه دارویی مصرف می‌کنید. سپس معاینه و سنجش اکسیژن می‌آید. بسته به این‌ها ممکن است عکس قفسهٔ سینه، اسپیرومتری، آزمایش خون یا نمونهٔ خلط و گاهی سی‌تی درخواست شود. لازم نیست همهٔ این‌ها برای همه انجام شود.
یادداشت کردن کمک بزرگی است: سرفه چه ساعتی بدتر می‌شود، با چه چیزی شروع می‌شود، با چند پله نفستان می‌گیرد و خلط چه رنگی است.
نشانه‌هایی که صبر ندارند
با ۱۱۵ تماس بگیرید و خودتان رانندگی نکنید اگر:
- نفس آن‌قدر تنگ است که نمی‌توانید جمله را تمام کنید
- قفسهٔ سینه سفت یا سنگین شده یا درد به بازو، پشت، گردن یا فک می‌رود
- لب یا پوست خیلی رنگ‌پریده، کبود یا خاکستری شده است
- گیجی ناگهانی دارید
- تنگی نفس و درد سینه ناگهانی آمده، به‌خصوص با ورم و درد یک پا
- بیشتر از چند رگه خون سرفه می‌کنید
سرفهٔ خونی، حتی کم، یا سرفه‌ای که سریع بدتر می‌شود هم باید همان روز بررسی شود. فهرست کامل در راهنمای نشانه‌های خطر آمده است.
پرسش‌های پرتکرار
برای سرفه آنتی‌بیوتیک بخورم؟
سرفه معمولاً با آنتی‌بیوتیک درمان نمی‌شود و برونشیت ویروسی هم از آن سود نمی‌برد. فقط اگر پزشک عفونت باکتریایی را محتمل بداند دارو می‌دهد، و آن وقت باید دوره را کامل کنید.
شربت سرفه کافی است؟
شربت‌ها ممکن است سرفه را کم کنند ولی علت را برطرف نمی‌کنند. اگر سرفه از سه هفته گذشته است، باید علتش پیدا شود، نه اینکه فقط صدایش خاموش شود.
تنگی نفس همیشه از ریه است؟
نه. نارسایی قلب، اضافه‌وزن و حملهٔ پانیک هم می‌توانند تنگی نفس بسازند. برای همین خودتان تشخیص نگذارید.
گام اول، یک گفت‌وگوی آرام.
برای نوبت به صفحهٔ نوبت بروید یا با پشتیبانی صحبت کنید. جواب‌ها و عکس‌های قبلی‌تان را هم آماده کنید.